Als ouder weet je waarschijnlijk wel hoe lastig het kan zijn om je kind achter te laten bij een oppas. Vooral als je kind last heeft van separatieangst. Maar wat is dat eigenlijk precies? Separatieangst is een normaal verschijnsel bij veel baby's en jonge kinderen. Het gebeurt wanneer een kind bang wordt om gescheiden te worden van zijn ouders of verzorgers. Dit kan zich uiten in huilen, klampen of zelfs boosheid. In de context van oppaswerk is het belangrijk dat zowel ouders als oppassers weten hoe ze hiermee om kunnen gaan.
Laten we eerst kijken naar wat separatieangst inhoudt. Het begint vaak rond acht maanden, wanneer baby's zich bewust worden van hun omgeving en de mensen die belangrijk voor hen zijn. Het piekt tussen de leeftijd van 1 en 3 jaar, maar kan ook later nog voorkomen, bijvoorbeeld bij stressvolle situaties zoals een verhuizing of een nieuwe school. Kinderen met separatieangst voelen zich onveilig zonder hun ouders in de buurt. Ze kunnen last krijgen van nachtmerries, moeite met inslapen of angstig gedrag bij het afscheid nemen.
In het oppaswerk zie je dit vaak wanneer ouders weggaan. Het kindje kan beginnen te huilen zodra de deur dichtgaat, of weigert om met de oppas te spelen. Als oppas is het jouw taak om het kind gerust te stellen. Begin met een warme, vertrouwde sfeer te creëren. Vertel bijvoorbeeld een verhaal over hoe mama of papa terugkomt, of gebruik een lievelingsknuffel als troost. Ouders kunnen helpen door een vaste routine te hebben: altijd gedag zeggen op dezelfde manier, zoals een knuffel en een 'tot straks'. Vermijd lange afscheiden; maak het kort en krachtig.
Een voorbeeld: Stel, je bent oppas bij een gezin waar de kleine Lisa van 2 jaar vaak huilt als haar ouders weg zijn. Je merkt dat ze rustig wordt wanneer je samen een boekje leest of een liedje zingt dat ze kent van thuis. Praat met de ouders over haar favoriete bezigheden, zodat je die kunt gebruiken. Zo bouw je vertrouwen op. Als oppas moet je geduldig zijn; forceer niet dat het huilen stopt, maar bied troost aan. Soms helpt het om af te leiden met een spelletje of een wandeling buiten.
Voor ouders is het goed om te weten dat separatieangst meestal vanzelf overgaat, maar je kunt het proces ondersteunen. Luister naar je kind, valideer zijn gevoelens door te zeggen: 'Ik snap dat je verdrietig bent, maar ik kom terug.' Op langere termijn helpt het om geleidelijk aan de scheiding op te bouwen, zoals eerst een uurtje weg, dan langer. Als de angst aanhoudt of extreem is, praat dan met een arts of pedagoog.
Als oppas kun je ervaringen delen over hoe je met separatieangst omgaat, zodat anderen leren. Denk eraan: elk kind is anders. Wat bij de ene werkt, werkt niet bij de andere. Wees flexibel en observeer wat het kind nodig heeft.
Tot slot, separatieangst is een fase die hoort bij opgroeien. Met de juiste aanpak wordt het voor iedereen makkelijker. Ouders, neem de tijd om je kind voor te bereiden, en oppassers, toon begrip en geduld. Samen maken we oppaswerk leuker voor iedereen.
Lees verder
Lees ook nee-fase en waarom-fase, of bekijk vragen voor het kennismakingsgesprek. Zoek je een oppas? Zoek op postcode of plaats of bekijk alle plaatsen.
