Jaloers gedrag bij het oppassen: tips

Als ouder weet je dat kinderen soms last kunnen hebben van jaloers gedrag, vooral als er een nieuwe oppas in beeld komt.

Laten we eerst eens kijken naar wat jaloers gedrag eigenlijk is. Het gaat om de emotie van jaloezie, die ontstaat wanneer een kind voelt dat iets of iemand meer aandacht krijgt dan hijzelf. Bij oppaswerk kan dit gebeuren als een kind denkt dat de oppas meer tijd besteedt aan zijn broertje of zusje, of als hij bang is dat zijn ouders minder van hem houden door de aanwezigheid van een vreemde. Jaloezie is een normale emotie bij kinderen, vooral tussen de 2 en 6 jaar, wanneer ze hun eigen plek in de wereld nog aan het ontdekken zijn. Maar het kan ook voorkomen bij oudere kinderen, bijvoorbeeld als er een baby in het gezin komt.

Waarom ontstaat dit gedrag?

Kinderen zijn vaak afhankelijk van hun ouders voor liefde en aandacht. Wanneer een oppas komt, kan dat gevoel van veiligheid even verstoord raken. Stel je voor: je zoon van 4 jaar ziet hoe zijn moeder de oppas begroet en uitlegt hoe alles werkt. Hij voelt zich misschien verwaarloosd en begint te klieren of terug te trekken. Of het meisje van 6 jaar dat altijd aandacht krijgt van haar ouders, maar nu moet delen met een vreemde volwassene die spelletjes doet met haar broertje. Dit soort situaties kunnen jaloezie opwekken. Het helpt als ouders hier van tevoren over praten met hun kind, zodat het niet als een verrassing komt.

Voor ouders is het slim om een oppas te kiezen die ervaring heeft met jaloers gedrag. Vertel de oppas van tevoren over mogelijke triggers, zoals voorkeuren van je kind of routines die belangrijk zijn. Dat helpt de oppas om zich voor te bereiden en het kind gerust te stellen.

Als oppas kun je veel doen om jaloezie te verminderen. Begin altijd met het kind te erkennen en te betrekken. Bijvoorbeeld, zeg tegen het kind: 'Ik vind het leuk om met je te spelen, laten we samen iets doen terwijl mama even weg is.' Voorkom dat je te veel aandacht geeft aan een broertje of zusje zonder het oudere kind erbij te betrekken. Een praktisch voorbeeld: tijdens een spelletje legoblokken bouw je eerst samen met het oudere kind een toren, en vraag je daarna of hij wil helpen met het broertje. Dit geeft hem het gevoel dat hij belangrijk is en dat de oppas niet alleen voor de ander komt.

Het is ook nuttig om routines aan te houden. Kinderen vinden troost in voorspelbaarheid. Als de oppas arriveert, neem dan even tijd voor een knuffel of een praatje met het kind voordat je aan de slag gaat. Wees geduldig als het kind jaloers reageert, zoals door te huilen of dwars te liggen. Leg uit wat er gebeurt in eenvoudige taal: 'Ik snap dat je het niet leuk vindt dat ik hier ben, maar ik ben er om ervoor te zorgen dat het leuk wordt voor jou.' Soms helpt het om samen een activiteit te plannen die het kind leuk vindt, zodat hij positiever over de situatie denkt.

Ouders, let op signalen van jaloezie na een oppasavond. Praat erover met je kind en geef extra aandacht. Zeg iets als: 'Ik heb je gemist vandaag, laten we samen een boek lezen.' Dit herstelt het vertrouwen. Oppassers kunnen na afloop een kort verslagje geven aan ouders over hoe het ging, zodat ouders weten of er jaloezie speelde en hoe ze dat kunnen aanpakken.

In sommige gevallen kan jaloers gedrag escaleren, zoals bij frequente driftbuien of teruggetrokken gedrag. Als het aanhoudt, overweeg dan professionele hulp van een kinderpsycholoog. Maar meestal is het tijdelijk en verdwijnt het als het kind gewend raakt aan de oppas.

Om samen te vatten: jaloers gedrag is normaal, maar met goede communicatie en praktische aanpak kun je het minimaliseren. Ouders, kies een empathische oppas en praat open met je kind. Oppassers, betrek het kind actief en blijf geduldig. Samen zorgen jullie voor een fijne oppaservaring voor iedereen.